Author :
Abstract
1834-1920 yılları arasında düzenlenen Maliye Nezâretine ait masraf defterleri, Osmanlı maliyesinin devletin kullandığı harcamaları göstermesi açısından önemli kaynaklar arasında yer almaktadır. Bu çalışma, 1838-1842 yılları arasında düzenlenen Maliye Nezâreti masraf defterlerine dayanarak Mekteb-i Harbiye'de görev yapan muallim, hulefa, mühendis ve çeşitli hizmetliler ile ödenen maaşları incelemeyi ve bu kurumun Osmanlı maliyesindeki yerini ortaya koymayı sağlamaktadır. Araştırmanın belirtilen yıllara ait 45 adet masraf defteri oluşmaktadır. Nitekim bu defterlerde yer alan maaş ve giderlerin analiz edilerek Mekteb-i Harbiye'nin idari ve askeri biriminin yapısı ile mali giderleri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ise Yeniçeri Ocağı'nın askerlerinin ardından şekillenen yeni askerî düzeni ve artan rütbeli subay kapsamı çerçevesinde değerlendirildi. Bu şekilde çalışma, Mekteb-i Harbiye'nin erken dönem teşkilatını sunmakta ve Osmanlı maliyesinin içinde yer almasını önemsemektedir.
Keywords
Abstract
1834 ile 1920 yılları arasında hazırlanan Maliye Bakanlığı gider defterleri, Osmanlı devletinin yaptığı harcamaları göstermesi açısından önemli kaynaklar arasındadır. Bu çalışma, Maliye Bakanlığı gider defterlerine dayanarak, 1838 ile 1842 yılları arasında öğretmenlere, memurlara, mühendislere, çeşitli hizmet personeline ve Askeri Akademi öğrencilerine ödenen maaşları incelemeyi ve bu kurumun Osmanlı maliyesindeki yerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temelini, belirtilen yıllara ait 45 adet gider defteri oluşturmaktadır. Nitekim, bu defterlerdeki maaş ve gider kayıtları analiz edilerek, Mekteb-i Harbiye'nin idari ve askeri personelinin yapısı ve mali giderleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, Yeniçeri Kolordusu'nun kaldırılması ve nitelikli subaylara duyulan ihtiyacın artmasıyla şekillenen yeni askeri düzen çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu nedenle, çalışma, Mekteb-i Harbiye'nin erken dönem organizasyon yapısını ve Osmanlı maliyesindeki yerini ortaya koyması açısından önemlidir.
